ប្រវត្តិព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប សំពះព្រះខែ និងអកអំបុក

15
164

ខណៈព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប សំពះព្រះខែ និងអកអំបុក កំពុងប្រព្រឹត្តទៅនៅរាជធានីភ្នំពេញប្រកបដោយភាពសប្បាយរីករាយនាថ្ងៃទី២ ៣ និង៤ ខែតុលានេះ KNV សូមលើកយកប្រវត្តិនៃពិធីបុណ្យនេះជូនប្រិយមិត្តអ្នកអានបានជ្រាប ។

8015c81601e875dfe54d27932333d273ae2ee89d

ប្រវត្តិបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប អកអំបុក សំពះព្រះខែ ពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប សំពះព្រះខែគឺជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីរបស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរដែលធ្លាប់ប្រារព្ធធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ តាំងពីបុរាណកាល ។

ប្រភពពិធីបុណ្យប្រណាំងទូក
ប្រវត្តិនៃបុណ្យអុំទូកមានតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ គឺមានចែងក្នុងឯកសាររបស់ប្រវត្តិវិទូបរទេស ក៏ដូចជាតាមសិលាចារឹកនៃប្រាសាទអង្គរ ។ សូមបញ្ជាក់ថាអុំទូកនេះមានការបកស្រាយ ប្លែកៗគ្នាជាច្រើន ហើយពិធីធ្វើក៏មាន ប្លែកៗគ្នាដែរ ។

តាមសៀវភៅ «ជ័យវរ្ម័នទី៧» មានក្នុងវិជ្ជាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត ពីដើមចែងថា ៖
នៅសម័យអង្គរនាសតវត្សទី១២កម្ពុជាមានសេចក្តីសុខក្សេមក្សាន្តរុងរឿងណាស់ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ស្តេចចេញធ្វើសឹកសង្គ្រាមជើងទឹកបង្ក្រាបពួកចាមដោយកងទ័ពទូកជាចំបាំងដោះក្រុងកម្ពុជាឱ្យរួចផុតពីខ្មាំងសត្រូវ (គ.ស ១១៧៧-១១៨១ ) រឿងចំបាំងគ្រានោះមាន ឆ្លាក់នៅជញ្ជាំងប្រាសាទបាយ័ន្តនិងបន្ទាយឆ្មារ។ ក្នុងចំបាំងនោះគេឃើញមានកងទ័ពទូកជាច្រើនមហិមាដែលមានព្រះឆាយាលក្ខ័ណ៍នៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ប្រថាប់ឈរលើទីតាំងនាវាចំបាំងដោយទ្រង់ធ្នូ និងដំបងយ៉ាងស្វាហាប់ក្នុងចំណោមកងទ័ពទូកទាំងឡាយ ។

តាមឯកសារល្បែងប្រណាំងទូករបស់ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់និពន្ធដោយលោកថាច់ ប៉ែន ហៅប៉ាង អាចារ្យនៅពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យរងខេត្តឃ្លាំងកម្ពុជាក្រោម ៖
សម័យលង្វែកព.ស ២០៧១ គ.ស ១៥២៨ ព្រះបាទអង្គច័ន្ទ១ទ្រង់តាំងពញាតាតងារជាសិទ្ធិភូបាលជាស្តេចត្រាញ់ នៅកម្ពុជាក្រោម ស្រុកបាសាក់ ។ ស្តេចត្រាញ់នេះបានចាត់របៀបរៀបចំការពារស្រុកមានដូចតទៅ ៖

ទាហានជើងទឹកចែកជា ៣ក្រុម
-ក្រុមទី១ ហៅទ័ពស្រួច ហាត់ច្បាំងនឹងទូកដែលមានទ្រង់ទ្រាយដូចទូកប្រណាំងយើងសព្វថ្ងៃ ។
-ក្រុមទី២ ហៅទ័ពជំនួយ ហាត់ច្បាំងនឹងទូកចែវពីរជួរដែលមានទ្រង់ទ្រាយដូច ទូកប្រណាំង សព្វថ្ងៃ ។
-ក្រុមទី៣ ហៅទ័ពបាសាក់ គឺទូកធំមានដំបូលមានចែវមានក្តោងមានទ្រង់ទ្រាយដូចទូកបាសាក់ហៅទូកទូកប៉ុកចាយ តែរាងស្តួចវែងមានដំបូលតែមួយកាត់ខាងមុខ តែឥតជញ្ជាំង ។ល។ ជាទូទៅដាក់ស្បៀង អាហារសម្រាប់កងទ័ព ។ របៀបហាត់ចំបាំងតាមទំនៀមទម្លាប់់ស្តេចត្រាញ់ កម្ពុជាក្រោម ស្តេចលើមន្ត្រី៤ទិស ចតុស្តម្ភ ដែលនៅក្រោមឱវាទលោកសិទ្ធិភូបាលស្តេចត្រាញ់ គ្រប់ជំពូកដែលបញ្ញតិច្បាប់សម្រាប់ស្រុក ។ល។ កំណត់ថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែកត្តិតរដូវអកអំបុកនោះ មន្ត្រីទាំង៤ទិសត្រូវកេណ្ឌទាហានជើងទឹក ទាំងជើងគោកសមយុទ្ធ មួយថ្ងៃមួយយប់រាល់ឆ្នាំ ។

ចំណែកទាហានជើងទឹកឱ្យទៅប្រឡងឫទ្ធិឯទន្លេពាមកន្ថោក្នុងខេត្តឃ្លាំង ដ្បិតទីនោះជាទីប្រជុំទឹកគ្រប់ខេត្ត និងទៅមកបានស្រួល ។

តាមសៀវភៅ និងឯកសារជាប្រភពទាំងពីរខាងលើនេះអាចសន្និដ្ឋានបានថាប្រទេសកម្ពុជាសម័យបុរាណជាប្រទេសមានកងទ័ពជើងទឹកយ៉ាងខ្លាំងពូកែ និងមានវិធីហ្វឹកហ្វឺន ពិធីសមយុទ្ធកងទ័ព ដែលនេះជាប្រពៃណីជាប់ជារៀងរាល់ ឆ្នាំ ។ យើងអាចសន្និដ្ឋានទៀតថាយើងធ្វើពិធីនេះរៀងរហូតមកពីជាប់តំណសមយុទ្ធក្នុងសម័យបុរាណនោះឯង ។
តាមឯកសារខ្លះបានសរសេរថា ៖ ពិធីបុណ្យអុំទូកគឺជាបុណ្យប្រពៃណីដ៏ធំមួយនៅប្រទេសកម្ពុជា ។ បុណ្យនេះមានរូបភាពប្រហាក់ប្រហែលបុណ្យ ប្រចាំរដូវរបស់ជនជាតិអឺរ៉ុប ដែលមានឈ្មោះថា «សាំងហ្សង់» ដែលបច្ចុប្បន្ន ប្រារព្ធធ្វើនៅអឺរ៉ុបខាងជើង ។

ប្រពៃណីខ្លះមានប្រវត្តិជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងប្រវត្តិនៃព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ ។ ប៉ុន្តែការបកស្រាយមួយដែលអាចយកជាការគ្រប់គ្រាន់គឺក្នុងបំណងដឹងគុណដល់ព្រះគង្គា និងព្រះធរណីដែលបានផ្តល់ដល់ជីវភាពរស់នៅនិងសុខុមាលភាពចំពោះទឹកដីវិញដែលយើងនាំគ្នាធ្វើឱ្យកករល្អក់ ។

ការបកស្រាយចុងក្រោយនេះគឺវាដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងទំនៀមទម្លាប់ព្រហ្មញ្ញសាសនាហើយក៏ស្របទៅនឹងស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រជាក់ស្តែង និងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាកសិករយើង ។ ពិធីបុណ្យអុំទូកប្រព្រឹត្តទៅនាថ្ងៃ ពេញបូណ៌មីខែកត្តិកស្របទៅនឹងពេលបញ្ចប់រដូវទឹកជំនន់ដែលក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែមកនេះបានធ្វើឱ្យបឹងបួរ ទន្លេទាំងឡាយក្លាយទៅជាសមុទ្រដ៏ធំល្វឹងល្វើយ ហើយក៏បញ្ជាក់ថាប៉ុន្មានសប្តាហ៍កន្លងមកហើយដែលទឹកទន្លេសាបហូរត្រឡប់មកវិញ និងជាក្តីបញ្ជាក់ទៀតផងថាពេលនេះស្រូវក្នុងស្រែកំពុងតែទុំហើយ ។

នៅពេលដែលទឹកទន្លេមេគង្គលិចជន់ ខែសីហា ខែវិច្ឆិកា ទឹកជំនន់ដ៏សន្ធឹកសន្ធាប់ហូរស្រោចស្រពបឹងបួរតាមរយៈទន្លេសាប ដែលហូរពីត្បូងទៅជើង ។ ដល់រដូវទឹកស្រកដែលចាប់ផ្តើមនៅខែវិច្ឆិកា ទឹកបឹងបួរហូរត្រឡប់តាមទន្លេសាប ដដែលពីជើងមកត្បូងវិញ ។ ទឹកជំនន់ទន្លេមេគង្គ ពិសេសជំនន់នៅតាមបឹងបួរមានប្រភពពីប្រទេសទីបេដ៏សែនឆ្ងាយ បានផ្តល់ដល់ជីវភាពស្រែចម្ការនៅប្រទេសកម្ពុជាយើង ។ ដីល្បាប់ដែលបានដោយសារទឹកជំនន់ ទន្លេមេគង្គ និងបឹងបួរទាំងឡាយបានធ្វើឱ្យដីមានជីជាតិបង្ករបាននូវធនធានសម្បូរបែប។ ដំណាំទាំងឡាយដែលកសិករខ្មែរធ្វើតាមសង្វាក់នៃទឹកសម្រកបានផ្តល់នូវផលយ៉ាងច្រើនរាំងស្កាត់គ្រោះទុរភិក្ស ។ ដូច្នេះហើយបានជាដល់រដូវទឹកសម្រក បុរាណខ្មែរយើងក៏កំណត់យកថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែកត្តិករៀងរាល់ឆ្នាំរៀបចំពិធីអុំទូក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក ដើម្បីសម្តែងមនោសញ្ចេតនាដឹងគុណចំពោះ ទន្លេមេគង្គ និងទន្លេសាបដែលបានផ្តល់ជីជាតិយ៉ាងសំខាន់ បម្រើវិស័យកសិកម្ម ។

ពិធីបុណ្យនេះគេតែងប្រារព្ធធ្វើអស់ថិរវេលា៣ថ្ងៃ គឺថ្ងៃ១៤កើត ១៥កើត និងថ្ងៃ១រោច ខែកត្តិកនៅតាមដងទន្លេសាប និងកំពង់ផែព្រះបរមរាជវាំង ។

ប្រភពពិធីបណ្តែតប្រទីប គម្ពីរទាថាវង្ស ភាសាបាលីចែងថា ៖
ព្រះចង្កូមកែវទាំង៤នៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ប្រតិស្ឋាននៅទីទាំង៤គឺ ៖
១-នៅត្រៃត្រឹង្សសួគ៌
២-នៅពិភពនាគ
៣-នៅស្រុកគន្ធា
៤-នៅទន្តបុរះ កលិង្គរដ្ឋ

ភាណវារៈបាលីត្រង់ពុទ្ធនមកស្ការគាថា ចែងថា ៖
ស្នាមព្រះបាទព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធប្រតិស្ឋាន នៅទីទាំង៥គឺ ៖
១-នៅសុវណ្ណមាលិកបពត៌
២-នៅសុវណ្ណបពត៌
៣-នៅសុមនកូដបពត៌
៤-នៅយោនកបុរី
៥-នៅស្ទឹងនម្មទា

ពាក្យសរសើរព្រះបាទ យសបាទេ ទាំងបាលីទាំងសម្រាយចែងថា ៖
ព្រះបាទនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធប្រតិស្ឋាននៅទីទាំង៥ដូចក្នុងភាណវារៈដែរ ។ ដោយហេតុមានគម្ពីរដីកាជាប្រភពយ៉ាងនេះបានជាពុទ្ធបរិស័ទ ខេមរជាតិតែងធ្វើពិធីបណ្តែតប្រទីបនៅរាត្រីពេញបូណ៌មីខែអស្សុជ ក្រោយមកគេប្រារព្ធធ្វើពិធីបណ្តែតប្រទីប នៅរាត្រី១៤, ១៥, និង ១រោចខែកត្តិកបូជាចំពោះព្រះចង្កូមកែវនៅពិភពនាគ ព្រះពុទ្ធបាទនៅស្ទឹងនម្មទា និងនៅទី ឯទៀតៗដូចពោលខាងលើ ដោយជឿថា ជាកុសលយ៉ាងធំបានផលយ៉ាងប្រសើរ ដើម្បីសុខចម្រើន រុងរឿងដល់ខ្លួន ដល់រាស្ត្រ និងដល់ប្រទេសជាតិ ។
ប្រភពពិធីបុណ្យសំពះព្រះខែ អកអំបុក តាមគម្ពីរបរមត្ថទីបនីអដ្ឋកថាចរិយាបិដក ភាសាបាលីចែងថា ៖

ក្នុងដើមភទ្ទកប្បនេះព្រះបរមពោធិសត្វនៃយើងទ្រង់យោងយកកំណើតជាសសបណ្ឌិត កំណើតជាទន្សាយ ថ្ងៃមួយខែពេញបូណ៌មី សសបណ្ឌិត បានអធិដ្ឋានឧបោសថសីលហើយឧទ្ទិសសមំសៈជាទានបរមត្តបារមីដើម្បីបំពេញ ពោធិសម្ភារឱ្យបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ ។ ព្រះឥន្ទបានទ្រង់ជ្រាបពីហេតុការណ៍នោះក៏ទ្រង់កាឡាព្រះអង្គជាព្រាហ្មណ៍ចាស់មកសុំមំសា សសបណ្ឌិតជាអាហារ ។ សសបណ្ឌិតពោធិសត្វបានឱ្យព្រាហ្មចាស់នោះបង្កាត់ភ្លើងភ្នក់ ហើយក្នុងពេលដែលភ្លើងកំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅ សសបណ្ឌិត ក៏រលាស់ខ្លួនបីដងដើម្បីឱ្យសត្វល្អិតដែលជាប់នឹងរោមជ្រុះចេញ រួចក៏លោតចូលទៅក្នុងភ្នក់ភ្លើងភ្លាម ។ អស្ចារ្យភ្លើងនោះពុំបានឆេះ សសបណ្ឌិតសោះ ឥន្ទព្រាហ្មណ៍ ក៏ស្ទុះទៅពព្រះ ពោធិសត្វឡើងទៅដល់មណ្ឌលព្រះចន្ទ ហើយទ្រង់យកម្នាងសិលាគូររូបទន្សាយ ហើយឥន្ទព្រាហ្មណ៍ អធិដ្ឋានថា«សូមឱ្យរូបទន្សាយពោធិសត្វដែលយើងខ្ញុំគូរនេះនៅ ជាប់រហូតដល់ទីបំផុតកប្ប» ។ ដោយអានុភាពទានបរមត្តបារមីនៃ ព្រះពោធិសត្វផង និងសេចក្តីអធិដ្ឋានរបស់ព្រះឥន្ទផង រូបទន្សាយក៏ឃើញប្រាកដក្នុងមណ្ឌលព្រះចន្ទរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។ដោយមានជំនឿតាមរយៈរឿងនេះហើយ បានជានៅវេលារាត្រីពេញបូណ៌មីខែកត្តិករៀងរាល់ឆ្នាំខ្មែរយើងយកនំចំណី មានអំបុក ចេក ជាដើមមកបូជាព្រះចន្ទហៅថាពិធីបុណ្យសំពះព្រះខែ អកអំបុក ៕

water-2

Facebook Comments

15 COMMENTS

  1. I and also my friends were taking note of the best strategies located on your web blog while at once came up with an awful feeling I had not expressed respect to the web blog owner for those tips. All of the people were as a consequence thrilled to read them and have now undoubtedly been taking pleasure in those things. Appreciation for simply being simply helpful and for pick out varieties of great resources millions of individuals are really desperate to understand about. My very own honest apologies for not saying thanks to you earlier.

  2. I as well as my friends ended up examining the great recommendations located on the website then suddenly got an awful suspicion I had not expressed respect to you for those tips. All the ladies are already totally stimulated to study them and have in effect definitely been making the most of those things. I appreciate you for turning out to be really thoughtful and for making a decision on these kinds of beneficial tips most people are really desirous to understand about. My very own honest apologies for not saying thanks to you earlier.

  3. I definitely wanted to develop a note in order to appreciate you for some of the lovely tips and hints you are writing here. My considerable internet search has at the end of the day been compensated with pleasant facts and techniques to write about with my colleagues. I would claim that most of us website visitors actually are quite blessed to be in a fine network with so many outstanding individuals with helpful things. I feel pretty lucky to have used your website page and look forward to so many more awesome minutes reading here. Thanks once again for all the details.

  4. I in addition to my friends were actually following the excellent suggestions found on your website then suddenly developed an awful suspicion I had not thanked the website owner for those techniques. The young boys ended up happy to study them and already have in truth been making the most of these things. Appreciate your turning out to be well helpful and also for choosing such exceptional guides millions of individuals are really wanting to learn about. My personal honest regret for not expressing appreciation to you sooner.

  5. Thanks so much for giving everyone a very spectacular chance to read from this web site. It’s always so lovely and as well , jam-packed with amusement for me and my office fellow workers to search your web site at the least 3 times every week to read the latest tips you have got. Not to mention, we’re usually motivated concerning the impressive techniques you give. Selected 4 tips in this posting are honestly the most suitable we have ever had.

  6. I and my buddies came following the great procedures on your web site and then all of the sudden came up with an awful suspicion I never expressed respect to the web site owner for those strategies. All of the ladies had been consequently excited to read through them and have now in actuality been loving them. Appreciate your turning out to be considerably considerate as well as for deciding on this sort of exceptional useful guides millions of individuals are really eager to learn about. Our own sincere apologies for not expressing gratitude to earlier.

  7. I would like to voice my affection for your kind-heartedness supporting men who really want help on your question. Your special commitment to getting the message around became especially effective and have permitted guys like me to achieve their pursuits. This interesting recommendations means this much to me and substantially more to my office colleagues. Best wishes; from all of us.

  8. I simply desired to say thanks yet again. I do not know what I would’ve used in the absence of those ideas documented by you concerning my problem. This has been a very terrifying scenario in my view, however , taking a look at the professional approach you handled it took me to jump for delight. I’m happy for the information and as well , have high hopes you realize what a powerful job that you are getting into teaching many people thru a site. I know that you have never encountered all of us.

  9. I must get across my respect for your kind-heartedness for people that must have assistance with this important idea. Your personal dedication to getting the message along had become certainly valuable and have truly allowed girls like me to reach their dreams. Your entire useful tutorial denotes a whole lot to me and even further to my colleagues. With thanks; from each one of us.

  10. Thanks so much for providing individuals with a very pleasant opportunity to read from this web site. It is often so good and also full of a great time for me personally and my office fellow workers to search your web site at the very least three times in a week to study the fresh things you will have. And lastly, I am also usually motivated concerning the superb things you serve. Selected 1 points in this article are really the simplest we have ever had.

  11. I enjoy you because of each of your efforts on this website. My mum really loves making time for investigations and it’s simple to grasp why. We all know all concerning the lively method you give sensible strategies on the website and in addition boost contribution from others on this topic and our favorite princess is starting to learn a great deal. Have fun with the remaining portion of the year. You are doing a stunning job.

  12. My spouse and i got now happy that Chris managed to complete his reports through the ideas he acquired when using the web page. It is now and again perplexing to just always be giving out secrets and techniques which usually many people could have been selling. And we all fully understand we now have the writer to appreciate for this. Most of the illustrations you have made, the simple web site navigation, the friendships you can make it possible to create – it’s most spectacular, and it is aiding our son in addition to our family feel that the situation is fun, and that’s very important. Thank you for the whole thing!

  13. I not to mention my friends appeared to be viewing the nice recommendations located on the website while instantly developed a terrible suspicion I never thanked you for those techniques. The men happened to be consequently joyful to study all of them and now have extremely been having fun with these things. Appreciate your really being simply helpful and also for choosing this sort of terrific topics most people are really desperate to learn about. My personal sincere regret for not expressing appreciation to you earlier.

  14. I must show some thanks to you for rescuing me from this circumstance. As a result of looking through the the web and finding things that were not powerful, I assumed my life was done. Living devoid of the solutions to the problems you have resolved by means of your main write-up is a critical case, and the ones which may have in a negative way affected my entire career if I had not come across your blog. Your personal skills and kindness in controlling a lot of things was useful. I am not sure what I would have done if I hadn’t discovered such a thing like this. I’m able to at this point look forward to my future. Thanks a lot so much for the professional and sensible help. I won’t be reluctant to endorse your web page to anyone who needs and wants tips on this topic.

  15. I needed to create you a very little remark so as to thank you so much once again for your personal exceptional pointers you have featured at this time. This is generous with people like you to deliver without restraint precisely what a number of people could have made available as an e-book to get some money for themselves, and in particular considering the fact that you might have tried it in the event you decided. Those tactics in addition served like the great way to recognize that other people have the same dreams really like mine to grasp way more around this condition. I know there are thousands of more fun moments up front for those who read through your site.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here