ការលាតត្រដាងផ្តាច់មុខ៖ អាមេរិកប្រើប្រាស់ទន្លេមេគង្គដើម្បីទប់ទល់នឹងចិន

301

[អ្នកសារព័ត៌មានក្លូបលថាមស៍ ចាវជាឆឹង (Zhao Juecheng) ហ៊ូ អ៊ីអ៊ួយ (Hu Yuwei) ប៉ាយ អ៊ីនអ៊ី (Bai Yunyi)] ទន្លេឡានឆាង-មេគង្គប្រៀបដូចជាតំណរភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាង ប្រទេសចិន និងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងប្រាំដែលទន្លេមេគង្គហូរកាត់។ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ នេះ ស្ថានភាពដ៏ល្អនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឡានឆាងបានធ្វើឱ្យប្រទេសលោកខាងលិច “អង្គុយ មិនស្ងៀម“ ហើយប្រធានបទពិភាក្សាជាច្រើនដូចជា “ទំនប់ទឹកចិនកំពុងបំផ្លាញទន្លេមេគង្គ” “ទំនប់ទឹកចិនកំពុងធ្វើឱ្យមានការខ្វះខាតទឹកនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍“ ជាដើម ត្រូវបានលើកឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់ប្រទេសលោកខាងលិចថាជា “លទ្ធផល“ របស់ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ។ ក្នុងនោះ ចាប់ពីការបើកដំណើរការនៅចុងឆ្នាំ2020មក គម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់មេគង្គ” ដែលផ្តល់មូលនិធិដោយក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋ អាមេរិក មានការបំផ្លើសឥតឈប់ឈរអំពី “ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានលើជលសាស្ត្រ” នៃទំនប់ វារីអគ្គីសនីចិននៅតំបន់ក្រោមខ្សែទឹក។ អ្នកសារព័ត៌មាន «ក្លូបលថាមស៍» បានរកឃើញថា គម្រោងនេះដំណើរការរួមគ្នាដោយមជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុន និងទីភ្នាក់ងារសាកល្បងធនធានទឹក “កែវភ្នែកផែនដី“ ទទួលខុសត្រូវរួមគ្នាសម្រាប់ប្រតិបត្តិការនៃគម្រោង កំពុងសហការជាមួយ រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីរៀបចំខ្សែសង្វាក់វាយប្រហារ ប្រឆាំងនឹងប្រទេសចិនពីការ ត្រួតពិនិត្យទិន្នន័យរហូតដល់ឥទ្ធិពលគោលនយោបាយ ហើយគោលបំណងស្នូលរបស់វា គឺការប្រើប្រាស់ទឹកទន្លឹមេគង្គជាអាវុធដើម្បីបំផ្លាញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងចិន និងបណ្តាប្រ- ទេសក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គ។

“ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទឹក“ ក្លាយជា “ភស្តុតាង“ លាបពណ៌ប្រទេសចិន

ទន្លេឡានឆាង-មេគង្គគឺជាទន្លេអន្តរជាតិដ៏សំខាន់មួយនៅអាស៊ី ដែលមានប្រភពចេញពីភ្នំ តាំងគូឡា នៅលើខ្ពង់រាបឈីងហាយ-ទីបេប្រទេសចិន ហូរពីជើងទៅត្បូងកាត់ខេត្តចំនួន 3 ក្នុងប្រទេសចិនគឺខេត្តឈីងហាយ ស៊ីចាំង និងយូណាន និងហូរកាត់ប្រទេសចំនួនប្រាំគឺ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ ថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាម ដោយហូរចូលសមុទ្រខាងត្បូងក្បែរក្រុង ហូជីមិញនៃប្រទេសវៀតណាម ដែលមានប្រវែងសរុប 4880គីឡូម៉ែត្រ។ ផ្នែកនៃទន្លេមេគង្គ ក្នុងប្រទេសចិនត្រូវបានគេហៅថា ទន្លេឡានឆាង។ មហាអនុតំបន់ទន្លេមេគង្គភ្ជាប់ប្រទេស ចិននិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្ពានថ្នល់អាស៊ីខាងត្បូង ហើយទីតាំងភូមិ- សាស្ត្រតំបន់នោះមានសារសំខាន់ណាស់។ ចំនួនប្រជាជនសរុបនៃតំបន់នេះមានប្រមាណ 326លាននាក់។ ក្នុងតំបន់នោះមានធនធានទឹកដ៏សម្បូរបែប ធនធានជីវសាស្ត្រ និងធនធាន រ៉ែជាច្រើនដែលមានសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ច និងទស្សនវិស័យអភិវឌ្ឍន៍ដ៏អស្ចារ្យ។ នៅជុំវិញ ទន្លេដ៏ធំនេះ ប្រទេសដែលនៅតាមបណ្តោយទន្លេបង្កើតបានជាការអភិវឌ្ឍន៍វារីអគ្គីសនីជាបន្ត បន្ទាប់។ ក្នុងចំណោមទំនប់ទាំងនោះ ទំនប់វារីអគ្គីសនីដែលបង្កើតឡើងនៅលើដងទន្លេ មេគង្គគឺផ្តោតជាសំខាន់នៅតំបន់ខាងលើនៃប្រទេសចិន ដែលមានទំនប់សរុបចំនួន 11 ដែល ទំនប់ទាំងនេះបង្កើតបានជាមជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុន និង “កែវភ្នែកផែនដី“ ជាតំណាងឃ្លាំង គំនិតអាមេរិក វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និង “ចំណុចផ្តោតអារម្មណ៍” នៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។

ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ2020 គម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទឹកទន្លេមេគង្គ” ដែលដឹកនាំដោយមជ្ឈ- មណ្ឌលស្ទីម៉ុន និងដៃគូ “កែវភ្នែកផែនដី“ ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការ ហើយវាត្រូវ បានយកគំរូតាម “គំនិតផ្តួចផ្តើមតម្លាភាពដែនសមុទ្រអាស៊ី” ដែលចាប់ផ្តើមដោយមជ្ឈមណ្ឌល សម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិនៃសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីអន្តរគមន៍ក្នុងបញ្ហាសមុទ្រ ចិនខាងត្បូង។ វេទិកាត្រួតពិនិត្យតាមអ៊ីនធើណេតរបស់គម្រោងនេះប្រើប្រាស់ការចាប់ សញ្ញា ពីចម្ងាយរូបភាពផ្កាយរណប និង GIS (ប្រព័ន្ធព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រ) ទទួលបានអ្វីដែលហៅថា ចរាចរណ៍សរីរាង្គ នោះគឺដើម្បីប៉ាន់ប្រមាណលំហូរធម្មជាតិដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌទំនប់ទឹករបស់ ចិន។ វេទិកានេះប្រមូលព័ត៌មានអំពីទំនប់ទឹក សីតុណ្ហភាពទឹក ព័ត៌មានអំពីសំណើម និងទឹក ភ្លៀង កត់ត្រាពីសក្តានុពលនៃអាងស្តុកទឹកល្បាក់នៃទន្លេឡានឆាងក្នុងប្រទេសចិន ហើយ ព័ត៌មានមូលដ្ឋាននៃអាងទន្លេមេគង្គត្រូវបានត្រួតពិនិត្យ និងប្រមូលដោយផ្កាយរណបឧតុនិយម ការពារជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវបានបំលែងជាទិន្នន័យកម្រិតទឹកនៃផ្នែកឈីង សឹង (ស្ថានីយ៍ជលសាស្ត្រដំបូងបន្ទាប់ពីទន្លេឡានឆាងហូរចេញពីប្រទេសចិន) តាមរយៈ ទិន្នន័យកម្ពស់ទឹក។ ក្រៅពីនេះ មជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុនក៏បានបង្កើតវេទិកាតាមដាន និងត្រួត- ពិនិត្យសម្រាប់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងអាងទន្លេផងដែរ។ ខ្លឹមសារនៃការត្រួតពិនិត្យ ត្រួតពិនិត្យគឺជា ប្រភពដ៏ទូលំទូលាយនៃព័ត៌មានអំពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលនៃការដឹក ជញ្ជូន និងការការពារទឹក។

“ការត្រួតពិនិត្យទំនប់វារីអគ្គិសនីមេគង្គ” បច្ចុប្បន្នបានផ្សព្វផ្សាយទិន្នន័យតាមដានកម្រិតទឹក នៃទំនប់វារីអគ្គិសនីចិនទាំង 11 ជាមួយ នឹងប្រេកង់បច្ចុប្បន្នភាពប្រចាំសប្តាហ៍ ប៉ុន្តែទោះបីជា យ៉ាងណាក៏ដោយ ទិន្នន័យនិងស្ថានភាព ជាក់ស្តែងមានភាពខុសគ្នាច្រើន ហើយពិតជាពុំអាច ឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការទូទៅនៃការប្រើប្រាស់ ប្រភពទឹកបានឡើយ។ ការសិក្សាថ្មីៗនេះដោយ ក្រុមស្រាវជ្រាវនៅសកលវិទ្យាល័យឈីងហ៊ួរ ក្នុងទិន្នន័យដែលចេញផ្សាយដោយ “ការត្រួត- ពិនិត្យ ទំនប់ទឹកទន្លេមេគង្គ” បានរកឃើញកំហុស ជាច្រើន។ ដោយយកទិន្នន័យត្រួតពិនិត្យ កម្រិតទឹកនៃអាងស្តុកទឹកស៊ាវអួនក្នុងអាងទន្លេ ឡានឆាង-មេគង្គក្នុងរយៈពេលបីដងក្នុងឆ្នាំ2020 ជាឧទាហរណ៍ ទិន្នន័យដែលបានត្រួត ពិនិត្យដោយវិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់ពីចម្ងាយពីផ្កាយ រណបដែលប្រើក្នុងគម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទឹកទន្លេមេគង្គ” គឺផ្ទុយស្រឡះពីកម្រិតទឹក ដែលបានវាស់ពិត កម្រិតលម្អៀងខ្ពស់ជាងពី 3 ទៅ 10ម៉ែត្រ។ អ្នកស្រាវជ្រាវពីសកល វិទ្យាល័យឈីងហ៊ួរជឿជាក់ថា គម្រោង“ការត្រួតពិនិត្យទំនប់វារីអគ្គីសនីមេគង្គ” ក៏មានកំហុស ធំមួយរវាងលទ្ធផលនៃការត្រួតពិនិត្យកម្រិតទឹកនៃអាងស្តុកទឹក និងកម្រិតលម្អៀងកម្ពស់ទឹក ជាក់ស្តែង ជាពិសេសចំពោះអាងស្តុកទឹក ដែលតូចនិងវែង។
ទោះបីជាមានការបង្ខូចទ្រង់ទ្រាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ ក្រោមការដឹកនាំ “ការស្រាវជ្រាវវិទ្យា- សាស្ត្រ“ ទិន្នន័យដែលចេញផ្សាយដោយ “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់វារីអគ្គីសនី“ គឺ “ផលប្រយោជន៍“។ ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកនយោបាយបរទេស និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួន ជាពិសេស “វិទ្យុអាស៊ីសេរី“ និង “សម្លេងសហរដ្ឋអាមេរិក“ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយប្រឆាំងចិនផ្សេងទៀត ថែមទាំងយកទិន្នន័យ និងរបាយការណ៍ “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់វារីអគ្គីសនីមេគង្គ“ ជា “ភស្តុតាង រឹងមាំ“ សម្រាប់ការបំភាន់ប្រធានបទដូចជា “ទំនប់វារីអគ្គីសនីចិនបណ្តាលយឱ្យមានគ្រោះ រាំងស្ងួតនៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គ“ ជាដើម។

ប្រធានបទទាំង 5 ពីការរៀបចំ “ខ្សែសង្វាក់វាយប្រហារ“ ប្រឆាំងនឹងប្រទេសចិន

គម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទឹកទន្លេមេគង្គ” ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅចុងឆ្នាំ 2020 គឺគ្រាន់ តែជាផ្នែកមួយនៃ “សង្រ្គាមមតិសាធារណៈទឹកទន្លេមេគង្គ” ដែលប្រយុទ្ធដោយមជ្ឈមណ្ឌល ស្ទីម៉ុន និង “កែវភ្នែកផែនដី“ សហការជាមួយបញ្ហាធនធានទឹកនៃទន្លេមេគង្គ។ នៅពីក្រោយ ខ្នង វាគឺជាផែនការដ៏យូរអង្វែង និងរៀបចំយ៉ាងទូលំទូលាយលើ “ក្តារអុកដ៏ធំលើទន្លេមេគង្គ”។
មជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុនត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោននៃសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ 1989 ដែលជាឃ្លាំងគំនិតអន្តរជាតិដ៏ល្បីឈ្មោះមួយ។ ក្នុងឆ្នាំ2019 លោក ប្រាយអែនអែលលឺ នាយកកម្មវិធីអាស៊ីអាគ្នេយ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលបានបោះពុម្ព «ថ្ងៃចុងក្រោយនៃទន្លេមេគង្គ» ដែលផ្តោតលើទស្សនវិស័យផ្សេងៗដូចជាការប្រមូលផលទំពាំងបាយជូរមិនល្អ ការខាតបង់ សេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍ ការបំផ្លាញអ្នកស្រុកក្នុងតំបន់លិចទឹក គ្រោះរាំងស្ងួតនៅតាមដងទន្លេ សុវត្ថិភាពទឹកស្អាតរបស់ប្រជាជន និងការកើនឡើងនៃសំរាមក្នុងទន្លេជាដើម មានការចោទ ប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានថា ការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គីសនីរបស់ប្រទេសចិនក្នុងតំបន់ទន្លេ មេគង្គខាងលើនឹងប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍ប្រទេសខាងក្រោមខ្សែទឹក។

សៀវភៅដែលមានកម្រាស់ 384 ទំព័រក៏បានបើកការនាំមុខចំពោះការវាយប្រហារដ៏ខ្លាំងក្លា របស់មជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុន លើប្រទេសចិន ដោយផ្អែកលើបញ្ហាធនធានទឹកទន្លេមេគង្គ។ ជាក់ស្តែង ចាប់ពីឆ្នាំ2016 ដល់ឆ្នាំ2019 ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបរទេសមួយចំនួនធំ ក្រោមការ ណែនាំរបស់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់ ស្តីពីគ្រោះថ្នាក់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរដែលបង្កឡើងដោយទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅទន្លេមេគង្គលើ ដល់បណ្តា ប្រទេសខាងក្រោមខ្សែទឹក ប៉ុន្តែវាត្រឹមតែជាការស្រែកតស៊ូមតិដោយគ្មានភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រ តែប៉ុណ្ណោះ។ ការចូលនៃមជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុន និងដៃគូរបស់ខ្លួន “កែវភ្នែកផែនដី” ផ្តល់នូវអ្វី ដែលគេហៅថា “មូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រ” សម្រាប់ការបំភាន់និងការលាបពណ៌តែប៉ុណ្ណោះ។
ចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ2019 ដល់ខែមេសា ឆ្នាំ2020 ទន្លេមេគង្គបានទទួលរងគ្រោះភាព រាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរដែលកើតឡើងម្តងក្នុងមួយរយឆ្នាំ។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ មូលនិធិ “គោល គំនិតទន្លេមេគង្គក្រោម“ ដែលឧបត្ថម្ភដោយអាមេរិក និង “កែវភ្នែកផែនដី” បានបោះចេញ ផ្សាយរបាយការណ៍ «ការត្រួតពិនិត្យលំហូរទឹកនៅទន្លេមេគង្គក្រោមក្រោមលក្ខខណ្ឌធម្មជាតិ» បានអះអាងថា ការសាងសង់ ទំនប់របស់ចិននៅទន្លេមេគង្គលើបានប៉ះពាល់ដល់កម្រិតទឹក និងលំហូរធម្មជាតិ ហើយបានស្តីបន្ទោសភាពរាំងស្ងួតនៃទន្លេមេគង្គក្រោមឆ្នាំ2019 លើការ ស្តុកទុកទំនប់របស់ចិននៅលើទន្លេឡានឆាង។ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីរបាយការណ៍នេះ មជ្ឈមណ្ឌល ស្ទីម៉ុន បានបោះពុម្ពផ្សាយ «តើប្រទេសចិនបិទទ្វារទឹកនៅលើទន្លេមេគង្គដោយវិធីណា» នៅលើគេហទំព័ររបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី14 ខែមេសា ឆ្នាំ2020 ដែលមិនត្រឹមតែគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ដល់ការសន្និដ្ឋានរបស់របាយការណ៍ “កែវភ្នែកផែនដី” ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានដាក់ ចេញគំនិតល្បួងជាច្រើនផងដែរ។ ឧទាហរណ៍៖ “ក្នុងរដូវវស្សារយៈពេល 6 ខែក្នុងឆ្នាំ 2019 ទំនប់ចិនបានរារាំងទាំងស្រុង មិនឱ្យកម្ពស់ទឹកកើនឡើងនៅចំណុចវាស់វែងនៅស្រុកឈាង សឹងប្រទេសថៃ”។ “ប្រទេសចិនចាត់ទុកធនធានទឹកជាទំនិញដែលមានគុណលក្ខណៈអធិប- តេយ្យ ជាជាងធនធានដែលអាចចែករំលែកស្មើៗគ្នាជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅខាងក្រោមទឹក”។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក មជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុនក្រោម «គោលនយោបាយបរទេស» របស់ សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានបោះពុម្ពអត្ថបទ «ភស្តុតាងថ្មី៖ វិទ្យាសាស្ត្របង្ហាញថាទំនប់ចិនកំពុង បំផ្លាញទន្លេមេគង្គ» ដោយបានចោទប្រកាន់ចិនបន្ថែមទៀតថាបានបំផ្លាញការផ្គត់ផ្គង់ទឹកនៅ តំបន់ទំនាបទន្លេមេគង្គ។

ទោះបីជាគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ និង “ភាពជាដៃគូអូស្ត្រាលី-មេគង្គសម្រាប់ធនធានបរិស្ថាន និងប្រព័ន្ធថាមពល” បានចង្អុលបង្ហាញថា របាយការណ៍ “កែវភ្នែកផែនដី” មានបញ្ហាជាមួយ នឹងការជ្រើសរើសទិន្នន័យដែលមិនមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ និងកត្តាតិចតួចពេកនៅក្នុងគំរូ ដែលនាំឱ្យមានការសន្និដ្ឋានមិនពិត។ របាយ​ការណ៍​នេះ​គឺ​ជា​ការ​លើក​ឡើង​នៃ​បញ្ហា​ធនធាន​ទឹក​ទន្លេ​មេគង្គ​បាន​ផ្តល់ “ការ​គាំទ្រ​ទិន្នន័យ” ហើយ​អ្នក​នយោបាយ និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​អាមេរិក​បាន​តាម​ដាន​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស។ កាលនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក ប៉មប៉ូ ធ្លាប់បានប្រកាសថា លទ្ធផលនៃរបាយការណ៍ “ភ្នែកផែនដី” មានការព្រួយបារម្ភ ហើយការ ចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានថា “ប្រតិបត្តិការទំនប់ទឹកនៅតំបន់ខាងលើនៃប្រទេសចិន បានផ្លាស់ប្តូរជាឯកតោភាគីនូវលំហូរនៃទន្លេមេគង្គ ដែលប៉ះពាល់ដល់ ជីវភាពរស់នៅរបស់ ប្រជាជនរាប់សិបលាននាក់នៅតាមបណ្តោយអាង “ផលប៉ះពាល់មហន្តរាយ” ។

ទន្ទឹមនឹងការចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងមជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុន និង “កែវភ្នែក ផែនដី“ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ2020 និងការបើកដំណើរការគម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់មេគង្គ” ខ្សែសង្វាក់វាយប្រហារប្រឆាំងនឹងប្រទេសចិនបានបង្កើតឡើងជាបណ្តើរៗ។ អ្នកសារព័ត៌មានក្លូបលថាមស៍បានរកឃើញថា គម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទឹកទន្លេមេគង្គ” គ្រាន់តែជាប្រធានបទស្រាវជ្រាវមួយក្នុងចំណោមប្រធានបទស្រាវជ្រាវទាំងប្រាំរបស់មជ្ឈមណ្ឌល ស្ទីម៉ុន ពាក់ព័ន្ធនឹងទន្លេមេគង្គតែប៉ុណ្ណោះ ឯគម្រោងចំនួន 4 ផ្សេងទៀតគឺ “ការតភ្ជាប់អាង ទន្លេមេគង្គ“ “ការតាមដានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទន្លេមេគង្គ“ “គោលនយោបាយទន្លេមេគង្គ” និង “កិច្ចសន្ទនាគោលនយោបាយមេគង្គ-សហរដ្ឋអាមេរិក 1.5“ ។ ប្រធានបទទាំងប្រាំខាងលើ មានភាពរីកចម្រើនដោយមាន “ការតភ្ជាប់អាងទន្លេមេគង្គ” ជាចំណុចចាប់ផ្តើម ការត្រួត ពិនិត្យទំនប់ និងការតាមដានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាឧបករណ៍ បន្ទាប់ពីបានប្រមូលនូវអ្វីដែល គេហៅថា “ព័ត៌មាន” រួចហើយប្រមូលផ្តុំអ្វីដែលគេហៅថា “ភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រ” ដើម្បី ផ្តល់ឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកនូវសម្ភារៈប្រឆាំងនឹងចិន បម្រើយុទ្ធសាស្ត្រជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងព្យាយាមមានឥទ្ធិពលលើគោលនយោបាយការបរទេសនៃប្រទេសក្នុងតំបន់។

បន្ទាប់ពីពិនិត្យមើលព័ត៌មានអំពីដៃគូគម្រោង និងអ្នកគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុរបស់មជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុន អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានពី «ក្លូបលថាមស៍» បានរកឃើញថា “រង្វង់តូច” ដែលមានប្រធានបទ ទាក់ទងនឹងទន្លេមេគង្គជាគោល និងបំផ្លើស “ការគំរាមកំហែងរបស់ចិន” បានបង្កើតឡើយ ក្នុងនោះ រួមបញ្ចូលទាំង “កែវភ្នែកផែនដី“ មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងបរិស្ថានអន្តរជាតិ ទីភ្នាក់ងារ សហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ មូលនិធិអាស៊ី និងស្ថាប័នផ្សេងទៀតក៏បាន ទាក់ទាញ «ញ៉ូយ៉កថាមស៍» និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានផ្សេងទៀត និងអ្វីដែលហៅថា អ្នកជំនាញការអភិរក្សទឹកហ្វាងអ៊ួយឡួក (Wang Weiluo) ដែលរស់នៅបរទេស និងជាគ្រូបង្រៀននៅសាកលវិទ្យាល័យប្រទេសថៃ Chainalong Seta Sai និង​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​ដោយ​ការ​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​អត្ថបទ​លម្អៀង​និង​ការ​យល់​ឃើញ “ជាមួយ​នឹង​ចង្វាក់​ខុស​“។

មជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុនក៏បានសហការជាមួយក្រុមអ្នកគិត ឬអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដូចជាមជ្ឈ- មណ្ឌលអ៊ីសវេស៍នៅសហរដ្ឋអាមេរិក និង “អង្គការព័ត៌មានអន្តរជាតិ” ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ គម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់វារីអគ្គិសនីមេគង្គ” ហើយជ្រើសរើសអ្នកយកព័ត៌មានឯករាជ្យ នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានគោលបំណងកំណត់គោលដៅលើការខូចខាត ដែលបណ្តាលមកពីការសាងសង់ទំនប់ ស៊ើបអង្កេត និងរាយការណ៍អំពីបរិស្ថានអេកូឡូស៊ី និងបញ្ហាសហគមន៍។ អ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់ៗដែលចូលរួមក្នុងគម្រោង នឹងទទួលបានជំនួយ ចំនួន 3000 ដុល្លារអាមេរិក។

ចេតនាបង្កើត “សង្រ្គាមមតិសាធារណៈទឹកទន្លេមេគង្គ“
មិនថាជាមជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុន “ភ្នែកនៃផែនដី“ ឬអ្នកនយោបាយ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងអង្គការ នានាដែលធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយពួកគេទេ គោលបំណងជាមូលដ្ឋាននៃការលើក ប្រធានបទធនធានទឹកនៅក្នុងទន្លេមេគង្គមិនដែលផ្តោតលើ ការអភិវឌ្ឍន៍ និងការកសាង ប្រទេសពាក់ព័ន្ធ និងសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជន ប៉ុន្តែដើម្បីរក្សាសហរដ្ឋអាមេរិក ជាផលប្រយោជន៍ក្នុងតំបន់។

នៅដើមទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ 1950 សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមធ្វើអន្តរាគមន៍ក្នុងកិច្ចការនៃតំបន់ មេគង្គ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 ជាមួយនឹងការបង្កើតយន្តការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច មហាអនុតំបន់មេគង្គរវាងប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសមេគង្គ និងការអភិរក្សទឹក និងការអភិវឌ្ឍន៍វារីអគ្គិសនីរបស់ចិននៅក្នុងទន្លេឡានឆាងសហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាធនធានទឹកទន្លេមេគង្គម្តងទៀត។ ក្នុងឆ្នាំ 2009 រដ្ឋបាលលោក អូបាម៉ា បានធ្វើ “ការវិលត្រឡប់ទៅកាន់ទន្លេមេគង្គ” កម្រិតខ្ពស់ក្នុងបរិបទ “ត្រឡប់ទៅអាស៊ី អាគ្នេយ៍” ហើយក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ បានបង្កើត “គំនិតផ្តួចផ្តើមមេគង្គក្រោម“ ជាមួយឡាវ ថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាម។ ឆ្នាំ 2012 សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​រួម​បញ្ចូល​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ជា​ផ្លូវ​ការ​ក្នុង​គំនិត​ផ្តួច​ផ្តើម​នេះ។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ 2016 បន្ទាប់ពីប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេស មេគង្គបានដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនូវ “យន្តការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឡានឆាង-មេគង្គ” សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមកែសម្រួល “យុទ្ធសាស្ត្រទន្លេមេគង្គ” ក្នុងលក្ខណៈគោលដៅ ហើយបានចុះបញ្ជីធនធានទឹកជាលើកដំបូងក្នុងការកែសម្រួលថ្មី“។ គំនិតផ្តួចផ្តើមមេគង្គ ក្រោម។ លំដាប់ បន្តបំផ្លើស “ទ្រឹស្តីគម្រាមកំហែងទំនប់របស់ចិន” និង “ទ្រឹស្ដីការខូចខាត បរិស្ថានរបស់ចិន”។ នៅឆ្នាំ 2020 រដ្ឋបាលលោក ដ្រាំ បានបង្កើត “ភាពជាដៃគូ មេគង្គ-សហរដ្ឋអាមេរិក” ជាមួយប្រទេសមេគង្គទាំងប្រាំ និងលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន។
ទោះបីជាការវិនិយោគយ៉ាងច្រើននៅក្នុងគម្រោងធនធានទឹកទន្លេមេគង្គក្នុងកំឡុងរដ្ឋបាលលោក ដ្រាំ មានចំនួនតិចជាងរដ្ឋបាលរបស់លោក អូបាម៉ា ក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាបានបើក ដំណើរការ “សង្រ្គាមមតិសាធារណៈទឹកទន្លេមេគង្គ” ដែលមានតម្លៃទាបប្រឆាំងនឹងប្រទេស ចិន។ វាក៏ជាអំឡុងពេលនេះដែលមជ្ឈមណ្ឌលស្ទីម៉ុន និង “កែវភ្នែកផែនដី” បានចាប់ផ្តើម “បង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូង”។

នៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2021 អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ភ្រៃ បាននិយាយថា រដ្ឋបាលលោក បាយឌិន នឹងបន្តប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ត្រួតពិនិត្យផ្សេងៗដែលផ្តល់មូលនិធិ និងបង្កើតឡើងដោយរដ្ឋបាលលោក ដ្រាំ ដើម្បីបន្តយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះរាល់សកម្មភាព របស់ចិននៅទន្លេមេគង្គលើ។ នៅថ្ងៃទី24 ខែសីហា ឆ្នាំ2021 ក្នុងអំឡុងទស្សនកិច្ចនៅ សិង្ហបុរី អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកស្រី ហាឡារីស បានប្រកាសថា “ភាពជាដៃគូ មេគង្គ-សហរដ្ឋអាមេរិក” គឺជាផ្នែកដ៏សំខាន់នៃ “យុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក” របស់សហរដ្ឋ អាមេរិក និងជាផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ក្នុងការទប់ស្កាត់ប្រទេសចិន។

ស្ថិតិបង្ហាញថា ចាប់ពីឆ្នាំ2009 ដល់ឆ្នាំ2021 រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តល់ជំនួយ ទ្វេភាគី និងតំបន់ចំនួនជាង 4.3 ពាន់លានដុល្លារដល់ “ដៃគូមេគង្គ” ដែលក្នុងនោះជិត 4 ពាន់លានដុល្លារបានមកពីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក និងទីភ្នាក់ងារសម្រាប់ការ អភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ ដែលភាគច្រើនបានមកពី។ ដល់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនានា។

វិធីសាស្រ្ត និងផែនការនៃ “សង្រ្គាមមតិសាធារណៈទឹកទន្លេមេគង្គ” របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានអ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ស្គាល់យ៉ាងច្បាស់ ហើយពួកគេបានធ្វើឱ្យប្រទេសពាក់ព័ន្ធមាន ការអាក់អន់ចិត្តផងដែរ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ អាជ្ញាធរអភិរក្សទឹកនៃ ប្រទេស ទាំងប្រាំមួយ ឡានឆាង-មេគង្គ តែងតែរំលឹកឡើងវិញថា ពួកគេគួរតែពង្រឹងការពិគ្រោះ យោបល់ និងការសន្ទនា ការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគម្រោង បង្កើន ការជឿទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក និងការជឿទុកចិត្តគ្នា និងលើកកំពស់កម្រិតកិច្ចសហប្រតិ- បត្តិការធនធានទឹកទន្លេឡានឆាង-មេគង្គ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានឆ្លើយតប នឹងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធជាច្រើនលើកច្រើនសារ — ចាប់តាំងពីឆ្នាំ2019មក សហរដ្ឋអាមេរិកបាន និងកំពុងបង្កបញ្ហាធនធានទឹកនៃទន្លេមេគង្គដោយចេតនាបង្កើតចំណុចក្តៅ សាបព្រួសទំនាក់ ទំនងក្នុងតំបន់ និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិយាកាសកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឡានឆាង-មេគង្គ។

លោក ចាង លី (Zhang Li) ជំនួយការអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យហ្វូដាន ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយផ្លូវមួយ និងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវអភិបាលកិច្ចសកល ដែលបានសិក្សាការ ទូតទឹក និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការធនធានទឹកទន្លេឡានឆាង-មេគង្គបានប្រាប់ «ក្លូបលថាមស៍» ថា នៅពេលនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវ “សង្គ្រាមមតិសាធារណៈ ទឹកទន្លេមេគង្គ“ ពីវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងអេកូឡូស៊ីដំបូងរហូតដល់វាជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃ “យុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក“ ហើយដោយមានជំនួយពីក្រុមអ្នកគិត ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងអង្គ ការក្រៅរដ្ឋាភិបាល “សំឡេងបីប្រេកង់“ វាបានបង្កើនជាបន្តបន្ទាប់ពី “ការវាយលុកមតិ សាធារណៈទឹកទន្លេមេគង្គ” ប្រឆាំងនឹងប្រទេសចិន។ ម៉្យាងវិញទៀត សហរដ្ឋអាមេរិក បានដឹងថា “គំនិតផ្តួចផ្តើមមេគង្គក្រោម” ដែលខ្លួនបានដឹកនាំកាលពីដើមឆ្នាំ ក៏នៅតែមាន ភាពខ្វះខាតក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ និងលក្ខខណ្ឌសមាសភាព “ភាពជាដៃគូទន្លេមេគង្គ-សហរដ្ឋ អាមេរិក“ ទោះបីជាបានធ្វើវឌ្ឍនភាពហើយក្តី។ មួយផ្នែកទៀត នៅតែមិនអស់ចិត្ត ចង់ឆ្លៀតឱកាសគាបសង្កត់ចិនតាមរយៈ “អន្តរភាវូបនីយកម្ម»។ លោក ចាង លី (Zhang Li) ជឿជាក់ថា ការកសាងទន្លេមេគង្គរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅជា “សមរភូមិថ្មីសម្រាប់ការប្រ ឈមមុខដាក់គ្នារវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក” មិនស្របតាមផលប្រយោជន៍រួមរបស់ប្រទេស ទាំងប្រាំមួយដែលនៅស្របដងទន្លេនេះឡើយ ហើយក៏មិនរួមចំណែកដល់ដំណោះស្រាយ ជាមូលដ្ឋាននៃបញ្ហាធនធានទឹកផងដែរ។

សារព័ត៌មានប្រជាជន Bai Jia Hao
គេហទំព័ររិនមីន គណនីផ្លូវការបច្ចេកទេសប្រជាជន ថ្ងៃទី07 ខែមេសា ឆ្នាំ2022 ម៉ោង00៖33នាទី
អត្ថបទនេះបានមកពី៖ www.huanqiu.com